ຮຽນອາຊີວະສຶກສາ ແລ້ວໄດ້ຫຍັງ?
02/06/2026
ເມື່ອລະດູການເສັງຈົບຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນ (ມ.4) ແລະ ຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາຕອນປາຍ (ມ.7) ປະຈຳສົກຮຽນ 2025-2026 ໃກ້ເຂົ້າມາເຖິງ, ເຊື່ອວ່າຄຳຖາມຍອດຮິດທີ່ຢູ່ໃນໃຈຂອງນ້ອງໆນັກຮຽນ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງຫຼາຍທ່ານກໍຄື “ຮຽນຈົບແລ້ວ ຈະໄປຮຽນຕໍ່ໃສດີ?” ຫຼື “ຮຽນຫຍັງຈຶ່ງຈະມີວຽກເຮັດ ແລະ ບໍ່ຕົກງານ?”
ໃນຍຸກປັດຈຸບັນທີ່ເສດຖະກິດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີມີການປ່ຽນແປງຢ່າງວ່ອງໄວ, ການຮຽນຕໍ່ໃນສາຍສາມັນ ຫຼື ມະຫາວິທະຍາໄລ ບໍ່ແມ່ນເສັ້ນທາງດຽວທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມສຳເລັດອີກຕໍ່ໄປ. ຍັງມີອີກໜຶ່ງເສັ້ນທາງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນ ແລະ ເປັນທີ່ຕ້ອງການຢ່າງຍິ່ງຂອງປະເທດຊາດ, ນັ້ນກໍຄື “ອາຊີວະສຶກສາ” ຫຼື ການຮຽນສາຍວິຊາຊີບ.
ແລ້ວຄຳຖາມທີ່ວ່າ “ຮຽນອາຊີວະສຶກສາ ແລ້ວໄດ້ຫຍັງ?” ມື້ນີ້ພວກເຮົາຈະມາຫາຄຳຕອບຮ່ວມກັນ ເພື່ອເປັນແນວທາງໃນການຕັດສິນໃຈໃຫ້ກັບນ້ອງໆນັກຮຽນ ມ.4 ແລະ ມ.7 ທຸກຄົນ.
1. ໄດ້ລົງມືປະຕິບັດຕົວຈິງ ແລະ ມີສີມືແທ້.
ຈຸດເດັ່ນທີ່ສຸດຂອງອາຊີວະສຶກສາແມ່ນ “ການຮຽນທິດສະດີຄູ່ກັບການປະຕິບັດຕົວຈິງ” ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນພາກປະຕິບັດ 70% ແລະ ທິດສະດີ 30%. ນ້ອງໆຈະບໍ່ໄດ້ນັ່ງຟັງການບັນຍາຍຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນພຽງຢ່າງດຽວ, ແຕ່ຈະໄດ້ຈັບອຸປະກອນ, ຄວບຄຸມເຄື່ອງຈັກ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາໃນສະຖານະການຈິງ. ສິ່ງນີ້ເຮັດໃຫ້ນັກສຶກສາອາຊີວະມີຄວາມຊຳນານ ແລະ ຄວາມໝັ້ນໃຈ ໃນສີມືແຮງງານຂອງຕົນເອງຢ່າງແທ້ຈິງຕັ້ງແຕ່ຍັງຮຽນບໍ່ທັນຈົບ.
2. ຮຽນຈົບໄວ, ຫຼຸດຜ່ອນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ແລະ ໄດ້ເຮັດວຽກໄວ
ສຳລັບນ້ອງໆທີ່ຢາກຊ່ວຍແບ່ງເບົາພາລະຄ່າໃຊ້ຈ່າຍຂອງຄອບຄົວ, ອາຊີວະສຶກສາແມ່ນຄຳຕອບທີ່ຕອບໂຈດທີ່ສຸດ:
• ນັກຮຽນຈົບ ມ.4 ສາມາດເລືອກຮຽນຕໍ່ສາຍອາຊີວະສຶກສາ (ລະດັບວິຊາຊີບຊັ້ນຕົ້ນ ຫຼື ຊັ້ນກາງ) ໂດຍໃຊ້ເວລາພຽງ 2-3 ປີ ກໍສາມາດອອກໄປປະກອບອາຊີບໄດ້ແລ້ວ.
• ນັກຮຽນຈົບ ມ.7 ສາມາດເລືອກຮຽນລະດັບວິຊາຊີບຊັ້ນສູງ ທີ່ໃຊ້ເວລາພຽງ 2-3 ປີ ເຊິ່ງໄວກວ່າການຮຽນລະດັບປະລິນຍາຕີທົ່ວໄປ. ການຮຽນຈົບໄວໝາຍເຖິງການມີໂອກາດເຂົ້າສູ່ຕະຫຼາດແຮງງານກ່ອນ, ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ຕົນເອງ ແລະ ຄອບຄົວໄດ້ໄວກວ່າ.
3. ເປັນທີ່ຕ້ອງການສູງຂອງຕະຫຼາດແຮງງານ (ຈົບແລ້ວບໍ່ຕົກງານ)
ໃນປັດຈຸບັນ, ສປປ ລາວ ກຳລັງຢູ່ໃນໄລຍະການພັດທະນາພື້ນຖານໂຄງລ່າງ, ອຸດສາຫະກຳ, ການທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ການບໍລິການ. ໂຮງງານ, ບໍລິສັດ ແລະ ວິສາຫະກິດຕ່າງໆ ລ້ວນແຕ່ຕ້ອງການແຮງງານທີ່ມີສີມື ເຊັ່ນ: ຊ່າງເຕັກນິກ, ຊ່າງໄຟຟ້າ, ຊ່າງກົນຈັກ, ນັກໄອທີ, ວິຊາການດ້ານກະສິກຳເຕັກໂນໂລຊີ, ພໍ່ຄົວ ແລະ ພະນັກງານບໍລິການທ່ອງທ່ຽວ. ຕະຫຼາດແຮງງານຍຸກນີ້ຕ້ອງການ ຄົນທີ່ເຮັດວຽກເປັນຫຼາຍກວ່າ ຄົນທີ່ມີພຽງໃບປະກາດ. ສະນັ້ນ, ນັກສຶກສາອາຊີວະຈຶ່ງເປັນທີ່ຕ້ອງການ ແລະ ມັກຈະຖືກຈອງຕົວເຂົ້າເຮັດວຽກຕັ້ງແຕ່ກ່ອນຮຽນຈົບ.
4. ສ້າງໂອກາດເປັນເຈົ້າຂອງທຸລະກິດດ້ວຍຕົນເອງ
ວິຊາຊີບທີ່ໄດ້ຮຽນມາ ບໍ່ພຽງແຕ່ເອົາໄວ້ສະໝັກວຽກໃນບໍລິສັດເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນຄືວິຊາຕິດຕົວ ທີ່ບໍ່ມີໃຜສາມາດປຸ້ນຈີ້ເອົາຈາກເຮົາໄປໄດ້. ນ້ອງໆທີ່ຮຽນຈົບສາຍອາຊີວະສຶກສາສາມາດນຳເອົາຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດໄປເປີດທຸລະກິດສ່ວນຕົວໄດ້ງ່າຍ ເຊັ່ນ: ເປີດຮ້ານສ້ອມແປງລົດ, ຮ້ານຕິດຕັ້ງໄຟຟ້າ, ຮ້ານເສີມສວຍ (ເສີມຄວາມງາມ), ເຮັດຟາມກະສິກຳຍຸກໃໝ່, ເປີດຮ້ານອາຫານ ຫຼື ເຮັດທຸລະກິດທ່ອງທ່ຽວ ແລະ ບໍລິການ ເຊິ່ງສາມາດສ້າງລາຍໄດ້ຢ່າງມະຫາສານ ແລະ ເປັນນາຍຕົນເອງຕັ້ງແຕ່ອາຍຸຍັງນ້ອຍ.
5. ມີທຶນການສຶກສາ ແລະ ໂອກາດພັດທະນາຕໍ່ຍອດ
ພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ລວມທັງອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ຕ່າງກໍໃຫ້ຄວາມສຳຄັນ ແລະ ສະໜັບສະໜູນວຽກງານອາຊີວະສຶກສາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ໃນແຕ່ລະປີ ມີທຶນການສຶກສາຮຽນຟຣີ, ມີເງິນອຸດໜູນປະຈຳເດືອນ ແລະ ມີໂອກາດໄດ້ໄປຝຶກອົບຮົມ ຫຼື ແລກປ່ຽນຢູ່ຕ່າງປະເທດ ເຊັ່ນ: ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ໄທ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ບັນດາປະເທດອາຊຽນ. ນອກຈາກນີ້, ຫຼັງຈາກເຮັດວຽກແລ້ວ ຍັງສາມາດຮຽນຕໍ່ຍອດໃນລະດັບທີ່ສູງຂຶ້ນ ເຊັ່ນ: ປະລິນຍາຕີເຕັກໂນໂລຊີ ໄດ້ອີກດ້ວຍ.
6. ປ່ຽນທັດສະນະຄະຕິ “ຮຽນອາຊີວະ ບໍ່ແມ່ນທາງເລືອກສຳຮອງ ແຕ່ຄືທາງເລືອກທີ່ສະຫຼາດ”
ໃນອະດີດ, ຫຼາຍຄົນອາດເຄີຍຄິດວ່າ “ຮຽນອາຊີວະ” ເປັນທາງເລືອກຂອງຄົນທີ່ຮຽນບໍ່ເກັ່ງ. ແຕ່ໃນສົກຮຽນ 2025-2026 ນີ້, ໂລກໄດ້ປ່ຽນໄປແລ້ວ. ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງຍຸກສະໄໝຄື ຄວາມຮູ້ຄູ່ສີມື. ຄົນເກັ່ງໃນຍຸກນີ້ ຄືຄົນທີ່ສາມາດເອົາຄວາມຮູ້ມາສ້າງສັນ ແລະ ລົງມືເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນໄດ້ແທ້.
ນ້ອງໆນັກຮຽນ ມ.4 ແລະ ມ.7 ທີ່ກຳລັງຈະກ້າວຂ້າມຜ່ານຮົ້ວໂຮງຮຽນສາມັນ, ຂໍໃຫ້ທຸກຄົນຈົ່ງມີຄວາມໝັ້ນໃຈໃນຕົນເອງ. ລອງສຳຫຼວດເບິ່ງຄວາມມັກ ແລະ ພອນສະຫວັນຂອງຕົນເອງວ່າ ມັກການລົງມືເຮັດ, ມັກການປະດິດຄິດສ້າງ ຫຼື ມັກວຽກງານບໍລິການຫຼືບໍ່? ຖ້າແມ່ນ… “ອາຊີວະສຶກສາ” ຄືປະຕູສູ່ຄວາມສຳເລັດທີ່ເປີດກວ້າງຕ້ອນຮັບນ້ອງໆຢູ່ສະເໝີ.
“ຮຽນສາຍສາມັນມີຄວາມຮູ້, ຮຽນສາຍອາຊີວະມີທັງຄວາມຮູ້ ມີທັງສີມື ແລະ ມີອະນາຄົດທີ່ໝັ້ນຄົງ.” ມາຮ່ວມກັນສ້າງອະນາຄົດ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດດ້ວຍສອງມືຂອງພວກເຮົາ ໂດຍເລືອກຮຽນ “ອາຊີວະສຶກສາ” ໃນສົກຮຽນນີ້ກັນດີກວ່າ..!
ສະເໜີໂດຍ: ທິດສີ ສາຍນ້ຳ
ພາບປະກອບໂດຍ: AI
